Home/Accueil

●  Inleiding/Preface

●  Nieuws/Nouvelles

Nederlands/Néerlandais

●  De Stelling Den Helder

●  Kustartillerie

●  Forten/Forteresses

●  Batterijen/Batteries

●  Linies/retranchement

●  Bunkers/Abris

●  Monumenten

Duits/Allemand

●  Bunker complexen

●  Bunkers/Abris

●  Radar

●  Mijnenvelden/Champs de mines

Overige plaatsen

●  Callantsoog

●  Den Oever

●  Petten

●  Schagen

●  Schoorl

●  Texel 

Diversen/Divers

●  Boeken/Livres

●  Links/Liens

●  Updates

●  Site

 

 

 Batterij Vischmarkt

 

© J. van Tongeren, laatste bijwerking 27 oktober 2010

 

De plannen

Den Helder. In 1873 waren er plannen om op de zeedijk ten westen van het Meteorologisch Observatorium een grote batterij te bouwen.*1) De reden waarom het plan niet is uitgevoerd is niet bekend. Waarschijnlijk wilde de legerleiding een groter fort midden op de zeedijk. Dit voornemen werd bevestigd toen in 1875 de kleine Oostbatterij werd gesloopt. Hiervoor in de plaats kwam een grote bomvrije kazerne die huisvesting moest bieden aan 1000 man. Hier bovenop kwamen zes open emplacementen voor zwaar geschut.

 

De bouw

 

Uiteindelijk werd tussen 1883-1884 in de zeedijk bij de Dijkstraat hoek Langestraat de bewakingspost Vischmarkt opgericht. Twee deftige woonhuizen aan het begin van de Langestraat moesten hiervoor worden gesloopt. De bewakingspost Vischmarkt, ook wel "het werk Vischmarkt" genoemd, was beduidend kleiner dan het oorspronkelijke plan uit 1873 aangaf. In tegenstelling tot de oude plannen werd nu ten oosten van het Meteorologisch Observatorium gebouwd. Het gebouw, bestaande uit vijf tongewelven, was circa vijftig meter lang en zes meter breed. Er bevonden zich twee remises, een officiersvertrek, een verblijf voor manschappen/onderofficieren en een munitiemagazijn met voorportaal. In de flanken waren rechts een officiers-privaat (= toilet) en links twee privaten voor de onderofficieren en manschappen. Op het gebouw lag een 3 meter dikke laag aarde.*2) In 1890 werd een meetstation voor de afstandmeting toegevoegd.*3) Na april 1892 kwamen er ook loodsen voor de berging van artillerie-materieel.*4)

 

Geheel links het bomvrij gebouw van het Werk Vischmarkt met gronddekking.

Rechts de windwijzer. Dijkgezicht begin 1900.

 

Bewapening en personeel

Ten westen en ten oosten van het betonnen gebouw werden twee banketten (= opstellingsplaatsen) voor het geschut gesitueerd. De bewakingspost was omstreeks 1900 bewapend met vier kanonnen 12cm kort.*5) Het personeel dat in tijd van oorlog nodig was (gerekend naar de toestand van 1909-1910), moest bestaan uit een luitenant, twee sergeanten, een korporaal, 24 kanonniers en een hoornblazer.*6)

 

De opheffing

Als gevolg van de ontwikkelingen tijdens de Eerste Wereldoorlog werden talloze vestingwerken in Nederland opgeheven, zoals de batterij "Louise" op de zeedijk in 1922 en bij KB van 28 mei 1926 (Stbl. 156) volgden de batterij "Wierhoofd" en het "Werk Vischmarkt". Afgebroken werden ze niet.

  

Tweede Wereldoorlog

Klik hier 

 

Juttersburcht

Op 28 augustus 1948 nam de eerste Helderse padvindersgroep "De Jutters" de post in gebruik; ze gaven het de naam Juttersburcht.

 

 

Foto ±1952 (©Nico van der Lee, Den Helder)

De heer van der Lee heeft bij de "Jutters I" van 1948 tot 1956 op de Jutterburcht gezeten.

 

Vanwege de dijkverzwaring werd het toen al multifunctionele bouwwerk in de tweede helft van de jaren vijftig gesloopt.

 

Noten:

*1) Algemeen Rijksarchief 's-Gravenhage (ARA), Afdeling Kaarten en Tekeningen (AK&T),

      Oorlog Plans van Vestingen (OPV), nummer H 132.

*2) ARA, Archief der Genie (ADG) 2.13.03, inventarisnummer 146,

      contractnummer 8. ARA, AK&T, OPV nummer 174 en 174b.

*3) ARA, AK&T, Oorlog Plans van Gebouwen (OPGN) nummer H 34.

*4) ARA, ADG 2.13.03, inventarisnummer 156, contractnummer 51. ARA, AK&T, OPGN nummer H 36.

*5) Verbeek, Drs. J.R.: Kustversterkingen 1900-1940. Haarlem 1989, p. 20.

*6) Ibidem, bijlage I.