Oude Retranchement | Retranchement | Bedekte Gemeenschapslinie

 

Rijkswerf | Droge gracht | Zijper Stelling

Home/Accueil

●  Inleiding/Preface

●  Nieuws/Nouvelles

Nederlands/Néerlandais

●  De Stelling Den Helder

●  Kustartillerie

●  Forten/Forteresses

●  Batterijen/Batteries

●  Linies/retranchement

●  Bunkers/Abris

Duits/Allemand

●  Batterijen/Batteries

●  Bunkers/Abris

●  Radar

●  Mijnenvelden

Overige plaatsen

●  Callantsoog

●  Den Oever

●  Petten

●  Schagen

●  Schoorl

●  Terschelling

●  Texel

●  Vlieland

Diversen/Divers

●  Boeken/Livres

●  Links/Liens

●  Updates

●  Site

 

 De Zijper Stelling

 © J. van Tongeren - 1 augustus 2006

 

1799

Nadat in 1799 het 1e echelon Engelse troepen was geland nam Luitenant-Generaal Daendels *1) op 28 augustus een stelling in de Zijpe, achter de Ooster-Egalementsschool, maar zag zich genoopt deze stelling de volgende dag te verlaten.

Later liet de Engelse opperbevelhebber een Zijper-stelling inrichten in de lijn Oude Sluis - Petten, front z. in hoofdzaak bestaande uit posten langs de Westfriese dijk en uit posten bij z. daarvan gelegen dorpen.

 

Het Engelse invasieleger nam in september 1799 stelling in langs de ringvaart van de Zijpe met Oudesluis aan de Zuiderzee (linkerflank) en Petten aan de Noordzee (rechterflank).

 

In Oudesluis lag één aarden stelling op de dijk en één in het veld. Door deze opstelllingen werd een vruchtbaar stuk land ingenomen, dat, hoewel niet groot in omvang, voldoende was om het leger, dat het toen bezet hield, te onderhouden. Het leverde een rijke voorraad uitste­kend zwart rundvee en schapen op en ook paarden en wagens, aan welke laatsten het leger grote behoefte had.

De stelling was eveneens opmerkelijk sterk, want deze werd verdedigd door de grote dijk of dam, die voor het kanaal langs loopt en zich over de landengte uitstrekt. De loop van de dijk is niet in een rechte lijn, maar hij vormt verschillende halve manen en vooruit­springende hoeken en heeft een weg van fijn grind over de hele bovenzijde. Op geschikte afstanden werden onmiddelijk kleine versterkingen opgericht, waarop kanonnen werden opgesteld, zodat de dijk aldus versterkt, niet minder geschikt was om de opmars een een vijand tegen te houden dan om een inundatie te stoppen.

In deze veilige situatie wachtte het leger ongeduldig op de krachtige versterkingen, die ieder uur werden verwacht. Ondertussen bezette het bivakken, die comfortabel mochten worden genoemd vergeleken met die in de duinen. De manschappen waren ondergebracht in grote en ruime boerderijen, die uitstekende kazernes vormden, waarbij alle voorzieningen onder één dak waren samengebracht. Deze behuizingen waren zo talrijk en gelijkelijk verspreid, dat het land er uitzag als één groot dorp.

Op de ochtend van 10 september begon de gezamenlijke vijand de aanval bij het aanbreken van de dag. Zij verdeelden alle strijdkrachten, die zij konden inzetten, in 3 kolonnes. De rechter kolonne, geheel samengesteld uit Hollandse troepen onderbel van generaal Daendels, richtte zijn acties tegen de Britse posities te Sint Maarten en Eenigenburg. De middenkolonne, eveneens Hollands, rukte op om Krabbendam en de Slapendijk aan te vallen, terwijl de linkerkolonne, die geheel uit Franse troepen bestond, onderleiding van generaal Brune, optrok naar Camperduin en de dijk naar Petten.

Onze stellling aan de kop van de dijk van de Zijpe was zeer sterk en hooggelegen en werd dapper verdedigd door de twee bataljons van het 20e regiment onder luitenant-kolonel Smyth, die zwaar gewond raakte. De vijand rukte desalniettemin met grote onverschrokkenheid op.

 

1800  

In 1800 werd men beducht voor een herhaling van de landing enz. van 1799, en werden enkele werken aangelegd voor een Zijper-stelling front n. Het betrof posten bij Petten en bij Oude Sluis, met gebruikmaking van door de Engelsen achtergelaten aardwerken, voort 2 werken bij Kamp en bij Kamperduin; overigens volgde deze stelling de Westfriese dijk.

De Zijpe zou geïnundeerd door middel van de Oude Sluis. De bedoelte 4 kleine werken worden nog, met enigszins andere namen, vermeld in de Staat v.d. Bev. van 1845, doch als vervallen. Zij zijn verdwenen.

 

1916

De post bij de Oude Sluis eerst in 1916 bij gelegenheid van de werkzaamheden na de stormvloed.

 

---

 

*1) Herman Willen Daendels (1762-1818). Onder leiding van Generaal Guillaume Marie-Anne Brune moest hij de dreigende Russisch-Engelse landing in Holland helpen voorkomen. Vanwege het mislukken van deze actie nam hij ontslag.