De stelling van Den Helder | De blokkade der stelling van Den Helder

Napoleon bezoekt Den Helder

 Artilleriekazerne | Kledingmagazijn

Home/Accueil

●  Inleiding/Preface

●  Nieuws/Nouvelles

Nederlands/Néerlandais

●  De Stelling Den Helder

●  Kustartillerie

●  Forten/Forteresses

●  Batterijen/Batteries

●  Linies/retranchement

●  Bunkers/Abris

●  Monumenten

Duits/Allemand

●  Bunker complexen

●  Bunkers/Abris

●  Radar

●  Mijnenvelden

Overige plaatsen

●  Callantsoog

●  Den Oever

●  Petten

●  Schagen

●  Schoorl

●  Texel 

Diversen/Divers

●  Boeken/Livres

●  Links/Liens

●  Updates

●  Site

 

Napoleon bezoekt Den Helder

   

© J. van Tongeren - laatste bijwerking 31 augustus 2010

 

 

Aangezien het volgend jaar 200-jaar geleden is dat Keizer Bonaparte Den Helder bezocht, wordt zijn bezoek hieronder beschreven.

 

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

 

Op 9 september 1911 laat de Maire *1) van Den Helder A.J.A. Westerholt de volgende bekendmaking doen uitgaan:

 

BEKEND-MAKING

De Maire van de Helder en Huisduinen brengt hier mede ter kennis van desselvs onderhoorige Ingezetenen, dat bij hem ontvangen is de officieele Kennisgeving van de Komst van Hare Keijzerlijke en Koninglijke Majesteiten binnen eenige Dagen in dit Departement, dat H.M.M.M. deze Gemeente met hunne Tegenwoordigheid zoude kunnen verëeren, zoo geeft de Maire voornoemd hier van Kennis aan de Ingezetenen, ten eijnde een iegelijk in de geleegenheid zij, zig voor deze Heugelijke aankomst voor te bereijden.

Gepubliceerd & geaffigeerd *2) aan den Helder en Huisduinen den 9 september 1811.

 

Waarom de bekendmaking ruim een maand van te voren gepubliceerd is niet bekend.

Wel weten we dat hij een paar dagen later een nieuwe bekendmaking liet aanplakken.

De Maire van den helder en Huisduinen, ingevolge ontvangen order, agt het noodzakelijk, en gelast des noods alle ingezetenen om de nodige zorgen te dragen, dat op den doortogt van Zijn Majesteit den Keijzer door dez gemeente alle Huijzen met kransen, groene takken, emblemen, alsmede met vlaggen en wimpels versierd worden en overal de vlaggen opde torens, schepen te plaatsen en opdat niemand hier van onkundig zij, word deze al omme geaffigeerd – ten eijnde zig na te gedragen.

 

Dinsdag, 15 oktober verliet de Keizer per rijtuig, om 8 uur 's morgens, tijdelijk Amsterdam, voornamelijk met het doel om een bezoek te brengen aan Den Helder, waarvan hij een belangrijke oorlogshaven wilde maken, terwijl hij passant nog Broek in Waterland, Hoorn, Medemblik zouden worden aangedaan.

Te Zand hield de dijk op. Napoleon zette zich hier te paard en maakte veel haast, ten einde nog voor het donker werd, Den Helder te kunnen bereiken. Het was een moeilijke tocht door het duinzand, die nu volgde. Maar Napoleon was, om zo te zeggen, onvermoeibaar, zowel op zijn reizen als op de jacht.

Om zes uur 's avonds Den Helder bereikt te hebben was het nog licht genoeg om het Nieuwe Diep te gaan zien, waar hij langs de zeedijk reed. Een piket van de Amsterdamse Garde d'honneur, dat vooruit naar Den Helder was gereden, begeleidde hem toen nog.

Napoleon nam de avond van zijn aankomst zijn intrek in het "Landshuis", in welk gebouw hij ook diezelfde avond nog audiëntie verleende.

 

In de Navorcher van 1858 stond het volgende vermeld:

Een incident herinner ik mij nog, dat bij des Keizers komst aan den Helder plaats greep. De Maire van die plaats, de Hooggeboren Heer Baron …. Oud-Zeeofficier der Hollandscher en Bataafsche Marine, stond alleen in costuum buiten de deur aan de groote keet (Groote Keeten), een half uur van den Helder gelegen, de komst van den Keizer met zijn stoet geduldig af te wachten.

Daar kwam op eens een ruiter in vollen draf aanrijden: de Maire vraagt: "Où est la Sire?" (Waar is de Sire) en krijgt ten antwoord: "Monsieur le Maire combien de chevaux avez-vous dans votre commune?" (Mijnheer de burgemeester hoeveel paarden heeft U in uw gemeente.) "Monsieur, septante chevals." (Mijnheer, zeventig paarden) Waarop hij ten antwoord kreeg: "Pas mal!" (niet slecht)

Eenige minuten daarna kwam de grootste staf, en vernam de Maire, dat hij reeds het geluk had gehad den grooten man te zien, zelfs met hem te spreken.

 

In de Haarlemsche Courant van zaterdag den 19 den October 1811 lezen we het volgende:

FRANSCH KEIZERRIJK.

Helder, den 17 october. Eergisteren omvingen wij des namiddags ten 5 uren, de aangename tijding van de aanstaande komst van Z.M. DEN KEIZER EN KONING. De Maire van deze Gemeente, vergezeld van den Municipalen raad *3), had de eer van Z M. buiten de barrière zijne hulde aan te bieden. De Keizer reed dadelijk door het dorp, begaf zich langs den Zeedijk naar het Nieuwe Diep, en keerde, na hetzelfde bezigtigd te hebben, naar het Landhuis terug, welk de inwoners tot den ontvangst van Z. M. gereed hadden gemaakt, en gaf vervolgens gehoor aan de militaire magten. De vreugde der inwoners was onuitsprekelijk. Alle de huizen waren met vlaggen en groen versierd; Des avonds had er eene algemene illuminatie plaats, en de eenstemmige toejuichingen van leve de Keizer! leverden een blijk op van de gevoelens van liefde en eerbied der inwoners voor hunnen doorluchtigen Souverein.

Gisteren bezag Z. M. ten 6 uren des morgens de forten en batterijen, begaf zich in eene peniche naar het Nieuwe Diep, en bezigtigde vervolgens alle de schepen van de vloot, die zeil maakten en verscheide manoeuvres uitvoerden, terwijl de peniche *4) van Z. M. door verscheidene jagten vergezeld, naar het eiland Texel stevende, alwaar de Keizer de nieuwe werken inspecteerde en de harde van de hulde van de geconstitueerde magten ontving. Des avonds keerde Z. M. naar de Helder terug.

De Keizer bezag heden nogmaals de nieuw aangelegde forten en werken, en deed in zijne tegenwoordigheid het zeegat peilen. Ten 11 uren ontving 7. M., den Maire en den municipalen raad, alsmede de geestelijkheid, en op den middag vertrok Z.M. onder de toejuichingen van alle de inwoners dezer gemeente, die zich op zijnen weg begeven hadden, terwijl de salvo's uit het grof geschut zich lieten horen. Alle de schepen op de reede gestationeerd, zijn gedurende de twee nachten welke Z. M. aan den Helder heeft doorgebragt, fraai geillumineerd geweest.

 

D. van Hogendorp *5)  vertelt hierover in zijn memoires:

De volgenden ochtend ging hij aan boord van alle schepen die op de reede lagen, om ze te inspecteren. De Minister van marine, graaf Decres, deed al zijn best, om de Hollandsche schepen en officieren zwart te maken. Toch zei de keizer mij den zelfden avond, dat hij er zeer over tevreden was.

De Keizer bezocht daarop de versterkingswerken, daar waren 3 à 4000 Spaansche krijgsgevangenen aan 't werk; zij hadden hunne houwelen en schoppen in de hand. De Keizer begaf zich midden onder hen en vroeg hun, waar en wanneer zij gevangen waren genomen. Ook sprak hij tot hen zonder omwegen over den toestand van Spanje, over Ferdinand Jozef. Zij antwoordden, de een zus, de ander zoo, maar allen riepen om strijd: Leve de Keizer! Niet een van hen toonde eenige vijandige neiging, hoewel men wel eenige reden had daarvoor bezorgd te zijn.

 

Na het bezoek van Keizer Napoleon en zijn gevolg werd de burgerij van Den Helder opgezadeld met de nodige rekeningen.

De Ondergeteekende Logement houder in het Logement Zee Burg aan de Helder,

Certificeerd als dat zijn Huis op den 13 October 1911 door den Heer A.F. Westerholt Maire van de Helder, beneevens door de Heer Jongbloed, Fourier van Z.M. den Keijzer is in Requisity gesteld om aldaar in te ontvangen bij de komst van Zijn Majesteit alhier Zijn Excellentij den Prins van Neufchatel; dat gedurende de Tijd en t verblijf van Z M zijn Huis met een Schild of Eere Wagt is voorzien gereedt; Edog tot zijn leeschin zijn Excellentie de Prins geen gebruik heeft gemaakt van zijn huis, schoon't zelve tot zijn Excellenties dienst is geweest, en dat hij geduurende die tijd alle aan zaak ten Logies heeft moeten …….. , waar door de ondergeteekenden eene grote Schade heeft geleden; En Steld alzo, Voor ziujn Schadeloos Stelling in Reekening de Somma van Een Honderd Guldens Holl….. 's welk hopen hem zal ten goeden gedaan worden.

Actum Helder den 21 Oct 1811

C.F. Menikus

 

*1) Maire = burgermeester

*2) Geaffigeerd = aangeplakt

*3) Municipalen raad = gemeenteraad

*4) Péniche = kanaalschip

*5) Diderik (Dirk) van Hogendorp. Minister en generaal in het leger van Napoleon